بازیگری چیست؟ بازیگری سرزمینی است، بدون وصف برای آنانی که تجربه کردند و رویایی است بزرگ، برای کسانی که در خیال آن به سر می‌­برند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی و ورود تلویزیون، کامپیوتر، موبایل و اینترنت به زندگی مردم، بازیگری تبدیل به ویترین جذابی شده است. این جذابیت و زیبایی که دنیای بازیگری به وجود آورده است، باعث ایجاد سیلی از علاقه­‌مندان به این رشته و حرفه شده است. حال ما تلاش خواهیم کرد در این مطلب با مطرح کردن سوال بازیگری چیست و پاسخ آن به چند سوال اولیه دیگر­ که برای علاقه‌­مندان بازیگری به وجود می آید، به صورت اجمالی پاسخ بدهیم.

“ بازیگری چیست؟ ” از هوش تا احساس

در پاسخ به این سوال کلیدی که بازیگری چیست، جواب‌­های بی­شماری می‌­توان داد. اما شاید در یک نگاه بتوان گفت، بازیگری هنر نمایشی است که در آن از حرکت‌­ها، ژست‌­ها و صداها برای جان‌بخشیدن به یک شخصیت نمایشی در صحنه تئاتر، سینما یا تلویزیون استفاده می‌­شود.

بازیگری تقلیدی است از شرایط هر روزه ما در واکنش به هر لحظه از زندگی با این تفاوت که در این حرفه این لحظه­‌ها و کنش‌ها خیالی است. کار بازیگر توانایی عریان‌کردن همین احساسات عمیق و واکنش­‌های واقعی به این فضای خیالی است. ” فرانسوا جوزف تالما  “ (François-Joseph Talma) بازیگر فرانسوی درباره‌­ی اینکه بازیگری چیست، می‌­گوید:

” بازیگری یک حساسیت شدید و یک هوش عمیق است. این حساسیت است که به بازیگر امکان می‌­دهد چهره خود را از طریق عواطف شخصیتی که درآن بازی می‌­کند نشان دهد و اهداف نویسنده، مفاهیم متن و روح آن شخصیت را به نمایش بگذارد؛ و هوش -درک درست از عمل­کرد شخصیت انسان- استعدادی است که موجب می‌­شود این احساسات را به مخاطب انتقال دهد. “

تمامی این تعاریف در جواب به این سوال که بازیگری چیست به ما نشان می‌­دهد، بازیگری نیازمند مهارتی است که به بازیگر ابزار این را می‌­دهد یک شخصیت نمایشی را به نمایش بگذارد. ابزاری که به او کمک کند برای درک بهتر انسان و شناخت تمامی رفتار­ها و احساسات آن که می‌­توان این ابزار را به طور کلی بدن، بیان، حس و تخیل بازیگر دانست. برای به دست آوردن مهارت شناخت و کنترل این ابزار از ابتدای پیداش بازیگری کوشش­‌های فراوانی شده است.

از پیش‌گامان و استادان تبیین روشی صحیح برای رسیدن به مهارت بازیگری که با تحقیق بر روی دست‌آورد­ها و تجربه­‌های خویش و بازیگران و استادان قبل خود کوشیدند می­توان به افراد زیر اشاره کرد:

  • کنستانتین استانیسلاوسکی (Konstantin Stanislavski)
  • وسولد میارهولد (Vsevolod Meyerhold)
  • میخائیل چخوف (Mikhail Chekhov)
  • لی استرسبرگ (Lee Strasberg)
  • استلا آدلر (Stella Adler)
  • سنفودر مایزنر (Sanford Meisner)
  • برتولت برشت (Bertolt Brecht)
  • یرژی گروتفسکی (Jerzy Grotowski)

امروزه بر اساس متدهای نظام‌مندی که این اساتید در اختیار ما گذاشته­‌اند، در دانشگاه‌ها، مدارس بازیگری و ورکشاپ­‌ها به پروش علاقه‌­مندان بازیگری پرداخته می‌­شود.

حال با پاسخ به این سوال که بازیگری چیست به دو پرسش­ دیگری می­‌رسیم که برای علاقه‌­مندان بازیگری ایجاد می‌­شود، مثل:

  1. رشته بازیگری چیست؟
  2. ورکشاپ بازیگری چیست؟

“رشته بازیگری چیست ” “ ورکشاپ بازیگری چیست ” شروع پرواز

امروزه علاقه­‌مندان به رشته بازیگری هرکدام سعی می‌­کنند از طریق تحصیل رشته بازیگری در دانشگاه یا آموزش در  ورکشاپ‌­ها وارد این حوزه شوند، اما این ورود نیازمند شناخت است و این پرسش مطرح می‌­شود رشته بازیگری چیست، ورکشاپ بازیگری چیست.

اگر بخواهیم به این سوال که رشته بازیگری چیست پاسخ بدهیم، می­‌توانیم بگوییم رشته بازیگری زیر‌شاخه‌ای است از رشته هنر که در دانشگاه‌­های کشور دانشجو می‌­پذیرد. در کشور ما این رشته به مباحث بازیگری به صورت واحدهای تئوری و عملی در دو سطح کارشناسی و کارشناسی ارشد پرداخته می‌­شود. در رشته بازیگری همراه با تدریس دروس تخصصی این رشته سعی می‌­شود دانشجویان با بعضی از دروس رشته‌های غیر‌هنری مثل فلسفه، جامعه شناسی و ارتباطات، و دروس رشته‌های هنری مانند ادبیات، موسیقی، نقد، نور، طراحی صحنه و کارگردانی آشنا شوند.

دانشجویان با تحقیق و بررسی علمی حوزه بازیگری می‌­کوشند تا در یک فضای آکادمیک دست به تجربه‌های نو و کشف نگاه جدیدی در این حوزه بزنند. هر ساله علاقه‌­مندان به رشته بازیگری تلاش می‌­کنند تا بتوانند در این رشته تحصیل کنند. اما تحصیل این رشته در کشورمان به دلیل شرکت در کنکور و تعداد انگشت شمار دانشگاه‌­های معتبر و همچنین تعداد بسیار کم ورودی دانشگاه­ها کار بسیار دشواری است.

به دلیل این دشواری، تعداد زیادی از علاقه­‌مندان به بازیگری برای یادگیری آن به ورکشاپ‌­های بازیگری می‌­روند. حال این سوال به وجود می‌آید که ورکشاپ بازیگری چیست؟ ورکشاپ بازیگری، مجموعه کلاس‌های تخصصی است که به صورت کوتاه مدت و بلند مدت در آموزشگاه‌­ها بازیگری توسط اساتید این رشته تدریس می‌­شود. علاقه­‌مندان به بازیگری می‌­توانند بر اساس نیاز به پرورش حوزه­ای خاص یا دوره‌ه­ای کلی در زمان­بندی­ مختلف و با اساتید دلخواه به دوره آموزشی خود بپردازند.

امروزه به دلیل اشتیاق بالا به بازیگر شدن و حجم بسیار بالای متقاضی حضور در ورکشاپ بازیگری باعث به وجود آمدن چنین دوره‌­هایی با عناوین مختلف و شکل‌­های گوناگون در کشور شود. البته همان­طور که در دانشگاه بازیگری سطح کشور تجربه و سطح اساتید، دانشجویان و امکانات دانشگاه باعث اعتبار بخشیدن به آن می‌­شود؛ همان‌­طور می‌توان فهمید هر ورکشاپ بازیگری هم معتبر و قابل قبول نیست.

این حجم بالا تقاضا در رشته بازیگری باعث ورود افراد سودجود به آن شده است که این به شدت کار را برای علاقه‌­مندان سخت می­‌کند. این سودجویان دوره‌­ها را با استفاده از چهره‌­های شناخته شده و معروف با گرفتن پول‌­هایی زیادی از هنرجو برگزار می‌­کنند. اما هستند آموزشگاه‌­هایی اندک که به صورت کاملا حرفه‌ای کار خود را انجام می‌­دهند و سعی در جذب استعداد­ها و پرورش آن دارند. از آن­جا که صحبت از معایب این کلاس‌­ها در بحث ما نمی‌­گنجد ولی می‌­توان به این نکته اشاره کرد که هر چهره شناخته شده‌­ای نمی‌­تواند یک استاد خوب بازیگری باشد.

با ورود به فضای آکادمیک بازیگری چه از طریق دانشگاه و رشته بازیگری و چه از طریق ورکشاپ بازیگری و شرکت در این دوره‌­ها، هنرجویان در طول و بعد از پایان آموزش خود به دنبال ایجاد فضای کار در این حرفه هستند. معمولا در ابتدای این فضا با شرکت در تست‌­های بازیگری برای حضور در نمایش یا فیلم صورت می‌گیرد. هنرجویان در تست‌­ها باید با اتود بازیگری توانایی‌های خود را نشان بدهند. حال بار دیگر پرسشی جدید به وجود می‌­آید که اتود بازیگری چیست؟

“ اتود بازیگری چیست؟ ” ورود به سرزمین خیال

اتود، بازی کوتاه و خلاقانه­ و ساده‌­ای است که هنرجویان بازیگری برای به نمایش گذاشتن توانایی‌های خود یا در پروسه رسیدن به یک شخصیت نمایش انجام می­‌دهند.

اتود زدن به بازیگران علاوه بر اینکه کمک می­‌کند خلاقیت خود را به نمایش بگذارد، باعث ایجاد فضای کار بر روی شخصیت­‌های نمایشی را به او می‌­دهد تا بتواند زوایای دیگر آن شخصیت را کشف کند.

معمولا در هر حرف‌ه­ای برای جذب نیرو­های جدید و تازه کار یک مصاحبه و تست وجود دارد. حرفه بازیگری هم از این قاعده خارج نیست. معمولا عوامل اجرایی نمایش‌ها یا فیلم برای شناخت  هنرجویان با استعداد و تازه کار و استفاده از آن‌­ها در اثر خود، تست‌­های بازیگری برگزار می‌­کنند. در تست یازیگری از هنرجویان می‌خواهند که برای آن­ها اتود بازیگری بزنند.

این اتودها در یک یا چند حالت گرفته می‌­شود، گاهی به صورت یک متن آماده که در اختیار هنرجویان قرار داده می‌­شود و گاهی برای بازیگر یک فضا و موقعیت تعریف می‌­کنند و اتود به صورت بداهه در آن فضای خاص زده می­‌شود و گاهی به صورت چند سوال ساده در مورد شخص انجام می‌­شود. به صورت مثال می‌­شود به چند نمونه از این سوال­‌ها و موقعیت‌­ها اشاره کرد:

  • در ساختمانی هستید که در حال سوختن است، در میان شما فردی را می­‌بینید و می‌­خواهید به او ابراز علاقه کنید.
  • پس از سال‌ها حس چشایی و بویایی خود را بدست می‌­آورید.

  این تست­‌های بازیگری با تصمیم گروه اجرایی می‌توانند حضوری یا به صورت غیر حضوری با ارسال فیلم صورت بگیرد.

کلام آخر

در پایان می‌توان گفت اگر چه هنر بازیگری ویترین بسیار زیبا و جذابی دارد، ولی حرفه­‌ای است سخت که از تمام وجود انسان سرچشمه می‌­گیرد. همان­طور که مشاهده کردید دنیای بازیگری به حدی بی‌­پایان است که با پرداخت به یک سوال ساده بازیگری چیست؟ می‌­تواند هزاران سوال دیگر ایجاد کنند. این جهان بی‌انتها هنرجویان و بازیگران را مجبور می‌­کند همیشه به دنبال دانش روز این حرفه و تجربه­‌های جدیدی در این حوزه باشند.