فیلم love 2015 به کارگردانی «گاسپار نوئه»، یک درام اروتیک سهبعدی است که با صحنههای جنسی بیپرده و روایت غیرخطی، عشق، وسواس و فروپاشی یک رابطه را به تصویر میکشد. فیلم لاو، روایتگر داستان عاشقانهٔ پر التهاب دو شخصیت «مورفی» و «الکترا» است. در این مطلب میخواهیم به نقد فیلم لاو (Love 2015) بپردازیم. با ما همراه باشید.
عشق (فیلم ۲۰۱۵) اثری جسورانه از گاسپار نوئه است که در جشنوارۀ کن ۲۰۱۵ رونمایی شد. داستان فیلم دربارهٔ شخصیت «مورفی»، دانشجوی آمریکایی در پاریس است که پس از تماس مادر معشوقهٔ سابقش «الکترا»، به یاد گذشتهٔ پرشور و پرآشوب رابطهشان میافتد. فیلم با استفاده از فلشبکهای غیرخطی، ترکیبی از عشق، شهوت، خیانت و حسرت را در قالبی بصری و احساسی روایت میکند. نوئه با بهرهگیری از فیلمبرداری سهبعدی و ترسیم صحنههای جنسی واقعی، تجربهای متفاوت از سینمای اروتیک ارائه میدهد. نوئه در مورد فیلم love گفت:
«میخواستم فیلمی بسازم که از خون، اشک و اسپرم ساخته شده باشد؛ چون اینها جوهرهٔ زندگیاند.»
نظرات دوگانه در مورد فیلم لاو گاسپار نوئه
نمیدانم فیلم لاو را دیدهاید یا نه! من حتی وقتی با فیلمبازها و صاحبنظران سینما در مورد نقد فیلم Love 2015 صحبت کردهام، اغلب با واکنشهای عجیب مواجه شدهام. حرفهایی از این قبیل که «فیلم پورنوگرافی که دیگر نقد کردن ندارد»؛ «این فیلم هیچ حرفی برای گفتن ندارد» یا «فیلم love با مقاصد تجاری، این حجم از پورنوگرافی را به تصویر کشیده است». شخصاً با تمامی این نظرات مخالفم.
گاسپار نوئه در قسمتی از فیلم عشق، از زبان کاراکتر مورفی که یک دانشجوی فیلمسازی است، مانیفست خودش را بیان میکند. مرفی میگوید، قصد دارد فیلمی بسازد که عشق را با زبان روابط جنسی تشریح کند. شاید مخاطب عام نتواند وجه تمایز مانیفست سینمایی گاسپارنوئه را با یک فیلم مستهجن تشخیص دهد؛ اما برخی از کارشناسان سینما که نسبت به قاببندیها، حرکتدوربین و معانی آن شناخت دارند، اذعان دارند که نوئه در فیلم عشق (۲۰۱۵) به این مهم دست پیدا کرده است. او توانسته است با ترسیم یک مرز باریک، پورنوگرافی و صحنههای جنسی سینمایی را از یکدیگر تفکیک کند. نوئه در فیلم سینمایی love، اعمال جنسی را با دکوپاژ سینمایی به تصویر میکشد و تجربهٔ سینمایی متفاوتی را رقم میزند.
ترسیم عشق با کلاژی از تصاویر جنسی تحریکآمیز
سادهانگارانه است اگر فیلم لاو گاسپار نوئه را کلاژی از تصاویر جنسی تحریکآمیز دانست؛ چرا که تمامی عناصر فیلم (از دوربین، صحنه، فیلمنامه و حتی بدن بازیگران) در خدمت بیان مفهومی بزرگ و انسانی بهنام «عشق» است. اگرچه برای درک آن، باید از نگاه سادهانگارانه گذشت و با دقت و موشکافی تمام به تماشای این فیلم نشست. رنجها، حسادتها، گمراهی و شالودهای از عواطف انسانی، در تمامی صحنه های فیلم لاو بازتعریف میشوند. نوئه معتقد است که احساست بهمراتب وسیعتری نسبتبه لذت جنسی، یک رابطهٔ سالم را تشکیل میدهد. در این فیلم، مفهوم «عشق» در چهارچوب یک رابطهٔ عمیق عاطفی به چالش کشیده میشود. نوئه در مصاحبه با ورایتی در مورد فیلم love 2015 گفت:
«عشق بیشتر از آنکه رمانتیک باشد، یک تجربهٔ حیوانی است.»
جالب است بدانیدکه فیلمنامهٔ love 2015 بسیار کوتاه بود. نوئه تنها یک متن هفتصفحهای نوشت و بسیاری از صحنهها را بهصورت بداهه با بازیگران پیش برد. این روش باعث شد فیلم حالتی طبیعیتر و غیرقابل پیشبینی پیدا کند و بازیگران در لحظه، واکنشهای واقعیتری نشان دهند. همین بداههپردازی، فضای فیلم را به تجربهای نزدیکتر به زندگی واقعی بدل کرد.
عشق، فیلمی با نگاهی اخلاقگرایانه
شاید استفاده از کلمهٔ «اخلاقگرایانه» برای فیلم سینمایی love، عجیب باشد. چگونه فیلمی که پر از صحنههای اروتیک است و اغلب سکانسهای آن در کلوپهای شبانهی پاریس میگذرد، میتواند فیلمی اخلاقی باشد؟ فیلم سینمایی لاو، در ادامهٔ تفکر شرقی آیین کندالینی است. مکتبی که معتقد است مسیر ادراک عشق، آزادی و درک حقیقی جایگاه والای روح انسانی، از دل زشتیها و پلیدیهاست. در مطلبی تحت عنوان فیلمشناسی گاسپار نوئه، از اندیشهٔ فلسفی او که برگرفته از «مکتب کندالینی» است، صحبت کردهام. از شما دعوت میکنم این مطلب را بخوانید تا با نگاهی دقیقتر، نقد فیلم love 2015 را درک کنید.
گاسپار نوئه، بیپروا تصاویر خشن و جنسی را در فیلمهایش (بالاخص فیلم لاو ۲۰۱۵) به تصویر میکشد؛ اما مهمتر از آن، پیامی است که از این طریق میخواهد به مخاطب منتقل کند. او همیشه روی مرز باریک بین نگاه عامهپسند و عمق فلسفی، قدم برمیدارد. فیلمهایش در ظاهر، مروج مصرف انواع مخدرها و روابط جنسی نامشروع است؛ اما باطن آن، در پی انتقال مفاهیم والای عرفانی است.
وقتی مخاطبی که با آثار نوئه بیگانه است به تماشای فيلم love بنشیند، روایت آن را به یک مثلث عشقی تشبیه میکند. اما با نگاه عمیقتر به فیلم و دیگر آثار نوئه، درمیابیم که او قصد دارد پیامی اخلاقی را منتقل کند. پیام روشن فیلم این است: «اگر به شریک زندگیتان خیانت کنید، در نهایت این خودتان هستید که به فروپاشی احساسی خواهید رسید.»
حجوم خاطرات تلخ گذشته
فیلم با یک تماس تلفنی از سوی مادر الکترا به مورفی آغاز میشود. مورفی میفهمد که الکترا ناپدید شده و باتوجهبه پیشینهای که از او به خاطر دارد، دچار فروپاشی احساسی میشود. استفاده از مخدر اُفیوم (یا همان تریاک) انتخاب هوشمندانهای است که به تشدید فضای احساسی مورفی کمک میکند. مورفی در آستانۀ ورود به فصل جدید زندگیاش (با تولد پسرش)، تسلیم حجوم احمقانهٔ خاطرات تلخ گذشته شده و شوک اساسی به او وارد میشود. او به یاد میآورد که با خیانت به معشوقهٔ پیشین خود، زندگی مشترکش خود را آغاز کرده است.
در فیلم love 2015 (شبیه به دیگر آثار نوئه)، با دکوپاژهای شگفتانگیزی مواجه میشویم. ترکیب روایت غیرخطی و استفاده از لوکیشن ثابت ( آپارتمان مورفی)، پیوند عجیبی با گذشتهٔ مورفی رقم میزند. در نقد فیلم love 2015 از موسیقی فوقالعاده اثر گذار فیلم، نباید گذشت.
ترسیم عشق با بازیگران تازهکار
یکی از نکات جالب در پیشتولید فیلم سینمایی لاو، انتخاب بازیگران اصلی بود. نوئه ابتدا قصد داشت زوج مشهور «مونیکا بلوچی» و «ونسان کاسل» را برای نقشهای اصلی انتخاب کند؛ اما آنها به دلیل ماهیت بیپرده و صحنههای جنسی غیرشبیهسازیشده، از پروژه کنارهگیری کردند. همین موضوع باعث شد نوئه به سراغ بازیگران ناشناخته برود و در نهایت «کارل گلاوسمن»، «آئومی مویوک» و «کلارا کریستین» را انتخاب کند که حضورشان اولین تجربهٔ سینماییشان بود.
نظر منتقدان در مورد فیلم Love 2015
منتقدان، نظرات ضدونقیضی در مورد فیلم سینمایی love داشتند. برخی منتقدان مانند «آدام لوئیس»، فیلم را «ترکیبی از جسارت و خودشیفتگی نوئه» توصیف کردهاند. منتقد CineVue، فیلم لاو را «تلاشی برای بازتاب صادقانهٔ عشق جوانانه» توصیف کرد. «ادوارد لاورنسون» از نشریهٔ The Big Issue، فیلم را «صادقانه و عریان» خواند؛ اما آن را طولانی و کمی دستوپاگیر توصیف کرد. دیگر منتقدانی مثل «رابرت کُدر» از Flickering Myth در نقد فیلم لاو (Love 2015) آن را «بیش از حد خودمحور» و «فاقد ارتباط عاطفی با مخاطب» ارزیابی کردند.
«پیتر برادشاو» از گاردین (The Guardian) فیلم سینمایی لاو را «فیلمی پرادعا و ضعیف در بازیگری» توصیف کرد. درحالیکه «لزلی فلپرین» منتقد هالیوود ریپورتز (The Hollywood Reporter) به جنبههای بصری و فیلمبرداری آن اشاره کرد و صحنههای جنسی را «زیباترین در تاریخ سینما» نامید.
فیلم لاو (Love 2015) در متاکریتیک (Metacritic) بر اساس ۲۷ نقد، امتیاز 51 از 100 را کسب کرد که نشاندهندهٔ نظرات «متوسط» است. این فیلم در وبسایت Rotten Tomatoes امتیاز 40٪ و در IMDb امتیاز 6.1 از 10 را کسب کرده است. این اختلاف میان امتیاز منتقدان و مخاطبان، نشان میدهد که فلم لاو گاسپار نوئه، بیشتر یک فیلم بحثبرانگیز است تا محبوب. نوئه با انتخاب صحنههای جنسی بیپرده و روایت غیرخطی، تجربهای متفاوت ارائه کرده که برای برخی جذاب و برای برخی دیگر خستهکننده بوده است.
کلام پایانی
در انتها میخواهم توجه شما را به آخرین پلان فیلم سینمای love جلب کنم. جایی که میفهمیم مورفی، نام پسر خود را «گاسپار» گذاشته است. برداشتهای مختلفی از این انتخاب اسم میتوان داشت؛ اما بنا به تعبیری، گاسپار نوئه میخواهد خودش را به خلوص و پاکی نوزادی تازه متولد شده بازگرداند. جایی که زندگی برای او معنای دیگری داشت و در حاشیهٔ امنی از آشتفگیهای جهان امروز، دور بوده است.
دیدن این فيلم (love 2015)، مخاطبان خاص سینما را بهوجد میآورد. بااینهمه، نمیتوان تماشای فیلم عشق ۲۰۱۵ را به کسی توصیه کرد. تعدد صحنههای جنسی، نهتنها سرگرم کننده نیست؛ بلکه میتواند آزار دهنده باشد. اگر فیلم را دیدهاید، نظرتان را در بخش کامنتها به اشتراک بگذارید. اما اگر هنوز فیلم لاو ۲۰۱۵ را ندیدهاید، انتخاب با خودتان است!
مطالب بیشتر بخون…
- نقد فیلم 1998 I Stand Alone (من تنها ایستادهام)
- نقد فیلم 2009 Enter the Void (ورود به پوچی) به کارگردانی گاسپار نوئه
- نقد فیلم 2002 Irreversible (برگشت ناپذیر) به کارگردانی گاسپار نوئه
- نقد فیلم Climax 2018 (اوج) به کارگردانی گاسپار نوئه
- نقد فیلم Lux Æterna 2019 (نور جاودان) به کارگردانی گاسپار نوئه
داستان رابطهٔ پرشور و پرآشوب مورفی و الکترا در پاریس، با محوریت عشق، خیانت و حسرت.
به دلیل نمایش سهبعدی صحنههای جنسی بیپرده و تبلیغات جنجالی، توجه زیادی جلب کرد.
برخی صحنهها واقعی و برخی شبیهسازیشدهاند؛ نوئه عمداً مرز میان واقعیت و بازیگری را مبهم گذاشت.
نقدها بسیار متفاوت بودند؛ برخی آن را تجربهای منحصربهفرد دانستند و برخی ضعف فیلمنامه و تکرار را برجسته کردند.
خوب
سپاس
اصلا با ساخت فیلمهای اینچنینی موافق نیستم؛ برای نشان دادن اندیشههای فلسفی نیازی به جایدادن صحنههای جنسی در فیلم نیست حتی در فیلم بدون صحنه بیشتر قابلیت تفکر هست
البته که ضرورت نیست. انتخابه. دو دیدگاه متفاوت وجود داره. عدهای با پایبندی به برخی چهارچوبهای اخلاقی این استفاده رو نادرست میدونن و عدهای این رویکرد آوانگارد رو برای نتایج اخلاقی توجیه پذیر میدونن.
آخرش چیشد نفهمیدم؟!