رابرت مَپِلتورپ (Robert Mapplethorpe) یکی از عکاسان سرشناس آمریکایی است، که در آثارش طبیعت شهوانی را به تصویر میکشد. مپلتورپ بیشتر به خاطر تابو شکنی در هنر عکاسی مشهور است. سوژههای او شامل پرترههای اشخاص مهم، عکاسی از مدل برهنهی مردان و تصاویر ثبت شده از گلها است. زندگی این عکاس سرشناس آمریکایی فرازو نشیبهای فراوانی داشته است. در این مطلب 8 مرحلهی کلیدی و مهم زندگی مپلتورپ را تا لحظهی مرگ زیر ذرهبین برده و در خلال آن، با آثار این عکاس و تاثیراتش در پیشرفت هنر عکاسی آشنا میشویم.

سال 1946 – تولد و سالهای اولیهی زندگی رابرت مپلتورپ
رابرت مپلتورپ در سال 1946 در فلورال پارک نیویورک متولد شد. او سومین فرزند یک خانواده بسیار مذهبی با اصالت ایرلندی بود. او در سال 1963 با حضور در موسسهی پرات، طراحی، نقاشی و مجسمه سازی را آموخت.
سپس به بوستون نقل مکان کرد و به طور کلی روابطش با خانواده را قطع کرد. رابرت جوان میخواست تربیت خودساختهای را تجربه کند که با معیارهای زندگی خانوادگیاش متفاوت بود.
سال 1967- ملاقات با پتی اسمیت
رابرت مپلتورپ در سال 1967 در نیویورک زندگی می کرد. او یک جذابیت مادامالعمر را در خوانندهای به نام پتی اسمیت (Patti Smith) یافت و شیفتهی او شد. خوانندهای که به یکی از چهرههای تأثیرگذار در صحنه پاپ-پانک نیویورک تبدیل شده بود. آشنایی آنها با یکدیگر، سرآغاز عشقی مثالزدنی بود. با هم در هتل چلسی زندگی میکردند و در کلوپ افسانهای CBGB که خانهی راک زیرزمینی نیویورک بود، رفت و آمد میکردند. با این حال، زندگی فقیرانه و تمایلات جنسی کنترل نشدهی رابرت، ادامهی این رابطه را دشوار کرده بود.



زمانی که مپلتورپ خود را به عنوان همجنسگرا معرفی کرد، این زوج عاشقانه از هم جدا شدند. اما پتی تا زمان مرگش دوست صمیمی و معرفت رابرت باقی ماند. پتی مدتها پس از مرگ رابرت، از او الهام گرفت و کتاب The Coral Sea و آلبومی به همین نام را منتشر و به مپلتورپ تقدیم کرد.
سال 1970 – روی آوردن به عکاسی
سال 1970 نقطهی عطفی در زندگی حرفهای رابرت مپلتورپ بود. زمانی که اشتیاق او به عکاسی آغاز شد. او پس از قرض گرفتن یک دوربین پولاروید از یکی از دوستانش، شروع به گرفتن عکسهایی کرد که عمدتاً پرترههای پتی اسمیت بود. سه سال بعد، این عکسها در گالری نور به نمایش گذاشته شد و زندگی او را در مسیر جدیدی قرار داد. کمی بعد عاشق مجموعهای از عکسهای برهنهی آلفرد اشتیگلیتس شد که منبع الهام آثار بعدی مپلتورپ بود. در همان سال، به لطف حمایت دوست و تهیهکنندهاش جان مککندری، کمک هزینهای را دریافت کرد که زندگی حرفهای او را دچار تح کرد. حالا رابرت میتوانست بدون صرف هزینه، دسترسی نامحدودی به فیلمهای پولاروید داشته باشد.




اواخر دهه 1970 – کاوش در فرهنگ کوییر نیویورک
در اواخر دهه 1970، مپلتورپ که علاقهی فزایندهای به خلق صحنههای عجیب و غریب داشت، هنر سادو-مازوخیسم که آن روزها در نیویورک مورد توجه عموم قرار گرفته بود را نشانه رفت. او شروع به عکاسی از ستارههای راک و کلوپهای جنسی زیرزمینی کرد. عکسهای او در این دوره، تصاویری از کلوبهای زیرزمینی دهههای 70 و 80 نیویورک بود. مکانها و محافلی که اکثر پاتوقهای همیشگی رابرت بود. این مجموعه از آثار او عمیقا با زمینههای اجتماعی و فرهنگی خاص آن دوره در آمریکا گره خورده بود.
سال 1977- جدالی که باعث معروفیت مپلتورپ شد
سبک هنری و ماهیت تحریکآمیز و شهوانی این عکاس پُر حاشیه، واکنشهای فراوانی را در پی داشت. آثار او مفتضحانه خوانده میشد و در محافل هنری، با محافظهکاری از نام او یاد میشد. با اینحال آثار بیپرده و جدال و ایستادگی او برای بیان عقایدش، مپلتورپ را به شهرت فراوانی رساند. او در سال 1977 با چند اثر اروتیک در نمایشگاه بینالمللی «documenta 6» در شهر کاسل آلمان شرکت کرد و پس از آن در جهان هنر به رسمیت شناخته شد. در سال 1978 گالری رابرت میلر به فروشندهی انحصاری آثار او تبدیل شد.




H. LOUIS SIRKIN در کتاب « Cincinnati’s famous case tussled with the photographer’s work » در مورد جنجالهای رایج در محافل ادبی آن زمان میگوید:
من از مپلتورپ در محاکمه ای که مرز بین هنر و زشتی را ترسیم کرد، دفاع کردم.
سال 1980 – ملاقات با لیزا لیون
در سال 1980 او با دومین الههی خود، لیزا لیون ( Lisa Lyon) آشنا شد. لیزا علاوه بر خواننده بودن، قهرمان بدنسازی هم بود. اما مپلتورپ با ثبت بیش از 150 عکس پرتره و برهنه از لیزا، او را به یکی از مشهورترین مدلهای زمان خود تبدیل کرد. لیزا همچنین در چندین پروژهی دیگر از جمله یک کتاب عکاسی به نام «Lady: Lisa Lyon» با او همکاری کرد.



دههی 1980 – اتخاذ یک جهتگیری منیریست
رابرت در دههی 1980، رفته رفته از حرارت و بیپردگی عکسهای خود کاست. میتوان گفت آثار او در مواجهه با هنر منیریست (هنر رفتارگرایانه) عمق بیشتری پیدا کرد. برخلاف کارهای صریح قبلیاش، از سوژههایی مثل مجسمههای برهنهی مرد و زن، تصاویر ظریف گلها و پرترههای رسمی هنرمندان و افراد مشهورعکاسی کرد.




سال 1989- مرگ نابِهنگام بر اثر ابتلا به ایدز
رابرت مپلتورپ زندگی غمانگیز و کوتاهی داشت. این هنرمند قربانی اپیدمیای که عمیقاً جامعهی همجنسگرایان را تحت تأثیر قرار داد شد. او در سال 1989 در سن 42 سالگی بر اثر ابتلا به ایدز درگذشت.
میراث هنری رابرت مپلتورپ
زندگی کوتاه و غمانگیز این هنرمند، تاثیر بسزایی در عکاسی هنری و به شکل گستردهتر در جهان هنر گذاشت. تابو شکنیهای رابرت، باعث ایجاد تحولاتی عظیم در دنیای هنر عکاسی شد که نمیتوان به سادگی آنها را فراموش کرد. به لطف هنرمندانی مانند اوست که هنوز هم هنرمندان امروزی، به نوآوری، جسور بودن و ریسک کردن در خلق آثار هنری خود ادامه میدهند.

- «آلفرد اشتیگلیتس» عکاس ابرها و دستها
- «رابرت مپلتورپ» عکاس تابو شکن
- «آنی لیبویتز» عکاس مشاهیر
- «رابرت فرانک» عکاس مستند
- « چارلز کلاید ابتس» عکاس آسمانخراشها
- «پیتر هنری امرسون» عکاس طبیعتگرا
- «ریموند دپاردون» عکاس تیمارستانها
- «انسل آدامز» عکاس منظرهها
- «هنری پیچ رابینسون» عکاس فتومنتاژ
- «لوئیس هاین» عکاس کودکان کار
- «کلارنس جان لافلین» عکاس معماری ساختمانها
- «رابرت کاپا» عکاس جنگ
- «گری وینوگرند» عکاس خیابانی
- «دوروتا لنگ» عکاس توقیف شده
- «مارگارت بورک وایت» عکاس اولینها
- «هانری کارتیه برسون» عکاس لحظهی قطعی
- «آگوست ساندر» عکاس پرترهی انسان قرن بیستم
- «ادوارد استایکن» عکاس مُد
نظرات کاربران